Inzichten AI Wetgeving

Een AI-assistent op je eigen gegevens

Wat zo'n assistent echt doet, waar hij goed in is, waar hij de plank misslaat, en wat de AI Act sinds 2 augustus 2026 van je vraagt.

Kaja Koenders,

In het kort

Een AI-assistent op je eigen gegevens zoekt eerst in jouw documenten en laat een taalmodel daarna een antwoord formuleren met die stukken erbij. Het model leert je gegevens niet uit het hoofd.

Goed in: terugvinden, samenvatten, uitlezen en voorsorteren. Niet goed in: rekenen, tellen en alles waar één fout antwoord te veel is.

Sinds 2 augustus 2026 moet een bezoeker kunnen weten dat hij met een AI praat. Die transparantieplicht geldt ook voor kleine bedrijven.

Wat zo'n assistent eigenlijk doet

De verwarring begint bij het woord "trainen". Bijna niemand traint een eigen taalmodel op zijn bedrijfsgegevens, want dat is duur, het moet opnieuw zodra er iets verandert, en het model onthoudt dingen die het beter niet kan onthouden.

Wat er in de praktijk gebeurt is dit: je documenten worden in stukken geknipt en opgeslagen op een manier waarop je op betekenis kunt zoeken in plaats van op exacte woorden. Stelt iemand een vraag, dan zoekt het systeem eerst de stukken op die erover gaan, en die gaan mee naar het taalmodel met de opdracht: beantwoord de vraag met deze stukken.

Dat verschil is niet technisch gepruts, het bepaalt wat je ervan mag verwachten. Het model weet niets van jouw bedrijf; het leest bij elke vraag mee wat het gekregen heeft. Krijgt het de verkeerde stukken, dan komt er een net antwoord uit dat nergens op slaat. Bijna alle kwaliteit zit dus in het zoeken, niet in het model.

Waar het goed in is

De toepassingen waarvan we zien dat ze blijven hangen, hebben iets gemeen: er zit altijd een mens achter die het antwoord gebruikt, niet een proces dat er blind op afgaat.

  • Terugvinden in een stapel documenten. Handleidingen, contracten, oude offertes, notulen. De vraag "wat hebben we met die klant afgesproken over levertijden" is voor een zoekveld te vaag en voor een assistent goed te doen.
  • Gegevens uit een document halen. Facturen, pakbonnen en formulieren die als pdf of foto binnenkomen en die iemand nu overtypt. Dat is koppelwerk met een leesstap ervoor.
  • Voorsorteren. Binnenkomende mail of meldingen op onderwerp zetten en bij de juiste persoon leggen. Fout gesorteerd is hier ook niet erg, want het volgende scherm is een mens.
  • Een eerste versie schrijven. Een concept dat iemand nakijkt: een offertetekst, een samenvatting van een gesprek, een productomschrijving.

Waar het misgaat

Hier is het eerlijke deel. Deze dingen komen we tegen, en ze zijn niet weg te tunen met een betere opdracht aan het model.

  • Rekenen en tellen. "Hoeveel orders hebben we vorige maand geleverd" is een vraag voor je database, niet voor een taalmodel. Wij laten zulke vragen door het systeem naar een echte query sturen; anders krijg je een getal dat er plausibel uitziet en niet klopt.
  • Een antwoord dat er niet is. Staat het niet in je documenten, dan vult het model het gat liever op dan dat het niets zegt. Dat is te beteugelen door het systeem te laten zeggen welke stukken het gebruikt heeft en te laten antwoorden met "dat staat er niet", maar het vraagt wel dat je dat bouwt en test.
  • Verouderde documenten. Een assistent die netjes de versie uit 2019 citeert, is erger dan geen assistent. Wie de bron opruimt, verbetert het antwoord meer dan wie het model vervangt.
  • Rechten. Als iedereen dezelfde assistent gebruikt, kan die per ongeluk voorlezen wat in een map staat waar niet iedereen bij mag. Je rechten moeten dus in het zoeken zitten, niet pas in het antwoord.

Daarom beginnen we liever klein: één afdeling, één soort vraag, een paar weken meekijken of de antwoorden kloppen. Een assistent die op honderd vragen goed antwoordt en op de honderdeneerste iets verzint, kost je meer vertrouwen dan hij oplevert.

Wat de AI Act van je vraagt

De Europese AI-verordening wordt in stappen van kracht. Wat er nu voor een gewoon bedrijf toe doet:

  • Sinds 2 augustus 2026: je bezoeker moet weten dat hij met AI praat. Een chatbot of voicebot die zich voordoet als mens mag niet, en door AI gemaakte tekst, beeld of geluid moet als zodanig herkenbaar zijn.
  • Sinds februari 2025: AI-geletterdheid. Wie in je bedrijf met AI werkt, moet weten wat het kan en wat de risico's zijn, en dat moet je kunnen laten zien. Een instructie of een korte training is genoeg; het hoeft geen opleidingstraject te zijn.
  • Hoog-risicotoepassingen: uitgesteld naar december 2027. Dat gaat om AI die meebeslist over mensen: werving en selectie, kredietverlening, toegang tot voorzieningen. Zit je daar in de buurt, dan is dit het moment om je te verdiepen in wat er straks moet.

Hoe wij dat in een bouwsel zetten

Bouwen we een assistent, dan staat er bij het invoerveld dat je met een AI praat en welke bronnen hij gebruikt, en kan de gebruiker doorklikken naar het document waar het antwoord uit komt. Dat is niet alleen een regel uit de verordening: het is ook de snelste manier om te zien of een antwoord klopt. Meer daarover op eigen AI laten bouwen.

Wat het kost en hoe je begint

De prijs hangt vooral af van waar je gegevens staan en hoe schoon ze zijn, niet van het model. Een assistent op een nette documentenmap is een paar weken werk; dezelfde assistent op vijf systemen die elk hun eigen inlog hebben is een project.

Onze richtprijzen staan op AI koppelen aan je bedrijf (vanaf €5.000) en eigen AI laten bouwen (vanaf €8.000). Wat we daarbij altijd zeggen: begin met de vraag die het vaakst gesteld wordt, niet met de vraag die het indrukwekkendst is om te laten zien.

Vragen die we hierover krijgen

Komen onze gegevens dan bij een Amerikaans bedrijf terecht?

Dat hangt af van het model dat je kiest. Er zijn modellen die je op een Europese omgeving of op je eigen server draait, en er zijn diensten waarbij je gegevens het pand uitgaan. Dat is een keuze die je vooraf maakt, en wij leggen de gevolgen van beide kanten uit.

Moeten onze documenten eerst opgeruimd worden?

Meestal wel een beetje. Niet alles, maar wel de bronnen waar de assistent uit gaat putten: als daar drie versies van hetzelfde contract in staan, kiest hij er een. Opruimen levert hier meer op dan techniek.

Kan zo'n assistent aan ons eigen systeem gekoppeld worden?

Ja, en dat is vaak juist het punt: de assistent beantwoordt vragen uit je documenten en haalt cijfers op uit je database of je bedrijfssysteem. De cijfers komen dan uit een echte opvraging en niet uit het model.

Hoe weten we of het werkt voordat we ervoor betalen?

Door klein te beginnen. Een eerste versie op één soort vraag, met een lijst testvragen waarvan jij het goede antwoord kent. Werkt dat niet, dan weet je dat na een paar weken in plaats van na een half jaar.

Waar dit op gebaseerd is

Wetgeving verandert en wij zijn geen juristen. Dit zijn de bronnen die we gebruikt hebben, zodat je zelf kunt nakijken wat er staat.

WhatsApp
Bellen